Pelteklik

Peltek; Dilini dişlerinin arasına alır gibi konuşan ve bu yüzden s, z gibi sesleri kusurlu söyleyen kişi demektir.

Konuşmak doğuştan gelen bir yeti değildir.  Sonradan öğrenilen konuşama da erken çocukluk dönemi yani konuşmaya yeni yeni öğrenildiği yaşlarda tüm çocuklarda pelteklik görülebilmektedir. Konuşma esnasında kelime içerisinde kullanılması gereken harflerin yerine, başka harfler kullanılması örneğin ‘Geliyo-r-um’ yerine ‘Geliyo-l-um’ yada ‘-R-ahat’ yerine ‘-L-ahat’ söylenilmesi vb.  tüm çocuklarda görülmektedir ancak 6 yaşına kadar geçmesi gereken bu durum devam ediyorsa artık tedaviye ihtiyaç duyduğu söylenebilir.

Peltek konuşmada (J) yerine (Z), (Ş) yerine (S), (C) yerine (J) ,(R) yerine (L) kullanılması en sık rastlanan durumlardır.

Zaman içerisinde kelimeleri doğru telaffuzunu öğrenen çocuklarda kendiliğinde geçen bu durum aşağıdaki hallerin bir yada bir kaçının olması durumunda bir uzman yardımı alması gerekmektedir.

Kısmı sağırlık olması;

Dil, dudak, çene yada damak da fizyolojik bir bozukluğun bulunması

Diş yapısındaki bozukluklar

Bademcik yada geniş etinde kaynaklı burundan konuşama

Yetişkinlerde ise inme yada farklı rahatsızlıklardan dolayı, pelteklik görülebilmektedir.

Erken çocukluk döneminde çocuğun kelimeleri doğru öğrenebilmesi için konuşmayı dinlemesi ve taklit etmesi ile başlamaktadır. Duyma problemi yaşayan çocuk, kelime telaffuzu duyamadığından ya da kısmı duyma kaybı var ise tam anlamıyla kelimeleri doğru artiküle edemeyebilir. Aynı şekilde çocuk konuşmayı öğrendiği yaşlarda  ağız içi kaslarda (Dil, dudak, çene ) herhangi bir yapısal bozukluk söz konusu ise (Yarık damak, tavşan dudak ) yine pelteklik söz konusu olabilmektedir.Özellikle ön dişlerinde eksiklik yada yapısal bozukluklarda da dilin dişlerin aradından gereğinden fazla çıkması ve bundan kaynaklı olarak nefesin doğru ayarlanamaması da peltekliğe neden olmaktadır.

Yetişkinlerde ise belli bir yaştan sonra görülmesi genellikle İnme ya da Parkinson hastalığına bağlı olarak görülmektedir.

Pelteklik kişi de herhangi bir fizikisel bozukluk yok ise ağız içi kaslardaki tembelliğin giderilmesi ve kelimenin doğru artiküle edilmesi, yani harfin doğru çıkarılışı öğrenilerek sorun ortadan kaldırılır.