Gelişimsel Kekemelik

Çocuklarda Gelişimsel Kekemelik

Son zamanlarda sık sık sorulan sorulardan bir tanesi ‘Gelişimsel Kekemelik’ ile ‘Gerçek Kekemelik’ arasındaki farkı nasıl anlayabiliriz?

Son zamanlarda sık sık sorulan sorulardan bir tanesi ‘Gelişimsel Kekemelik’ ile ‘Gerçek Kekemelik’ arasındaki farkı nasıl anlayabiliriz? sorusundan bahsetmek istiyoruz.

Çocuklar, genellikle 2-3 sözcüklü cümlelerden, çok kelimelere geçiş sürecinde yani uzun cümleler kurmaya başladıklarında kekeleme eğiliminde olabilirler. Bu süreç genellikle geçici olup, bu süre içerisinde çocuklar genellikle  normal kalıplaşmış kekemelikte görülen harf terarı (B-B-B-Benim) dan ziyade kelime tekrarı (Benim-Benim-Benim topum nerede?) olarak seyir etmektedir.

Gelişimsel Kekemelik süreci olarak adlandıran bu dönem ‘normal akıcısızlık’ olarak da bilinmektedir. Çocuklarda 2-6 yaş arasında dil gelişim anlamında hızlı bir süreç yaşanmaktadır. 2-3 kelimeli cümlelerden uzun cümlelere geçiş süreci, cümlelerin uzunluğu ve karmaşıklığı, basit cümle yapılarından yetişkin cümle yapısına doğu ilerlemekte olan çocuğun sözcük dağarcığı da bu süreç içerisinde artmaktadır. Fakat çocuğun dilbilgisel gelişimi ile üretim kapasitesi aynı olmadığından,  çocuk farklı yapıda bir çok cümleyi kurabiliyor olsa da bu bilgiyi kullanabilmesi farklı bir takım becerileri de kullanabilmesini içermektedir.

2-6 yaş grubundaki bazı çocukların konuşma esnasında aynı kelime, harf yada sözcükleri peş peşe tekrarladıkları görülmektedir. Bunun sebebi nefeslerini söylemek istedikleri cümlenin uzunluğu ile eşgüdümlü olarak kullanmamaları olabilir ya da gereksiz ve uygun olmayan yerlerde duraksamalar yapmalarından kaynaklanabilir.

Bu durum çoğu zaman çocuklar için dilbilgisel anlamda normal olarak kabul edilirken bazı durumlarda kalıcı bir problem haline dönüşebilmektedir.

Bu süreci en az hasarla yada hasarsız atlatabilmek için öncelikle mutlaka bir uzmandan destek almak gereklidir. Geçidir, geçer diyerek zaman kaybı yaşayarak kalıcı kekemelik söz konusu olan çocukların erken tanılama ve tedavi sürecinin geciktirilmesi şüphesiz ki çocuk için son derece sakıncalıdır.

Bu süreç içerisinde çocuk ile iletişim halinde olan yetişkinlerin dikkat etmesi gereken bazı hususlar;

  • Çocuğun akıcı olmayan konuşmasına dikkat çekilmemeli,
  • Çocuğun konuşması hakkında yorum yada eleştiri yapılmamalı,
  • Düzgün konuşması için çocuk uyarılmamalı,
  • Çocuğun konuşması sakince dinlenilmelidir.

Bu süreç içerisinde mümkün olduğu kadar çocukla iletişim kurarken çocukla göz kontağı kurarak konuşulmalı ve yetişkinlerin özellikle çocuk ile konuşurken sakin ve düzgün cümleler kurarak konuşması çocuk için oldukça önemlidir. Aynı zamanda bu süreçte çocuğa bol bol kitap okuyarak çocuklarımızın kelime dağarcığının artması sağlanabilir.

Öğretmenlere Öneriler

Kekemelik Problemi

Kekemelik problemi yaşayan bireylerde aşağıdaki konuşma bozukluklarından bir ya da birkaçı aynı anda görülebilmektedir.

  • Normal sayılamayacak şekilde seslerin, hecelerin, sözcüklerin ve cümlelerin tekrar edilmesi; b- b-… ben, ha-ha… hayır, -inecek-inecek-inecek-inecek var… vb.
  • Sözcük, kelime ya da cümlelerin tamamlanmadan eksik bırakılması,

 

  • Yanlış nefes kullanımına ya da kararsız konuşmaya bağlı olarak sözcüklerde alışılmadık vurgulamaların ortaya çıkması, seslerde patlamalar yapılması,

 

  • Özellikle kelime başındaki seslerin olağan dışı tekrarlanması

a-a-a-adım, f-f-f-fırça, s-s-s-sarı… vb.

  • Söylenmek istenilen sesin çıkarılamaması ve konuşma sırasındaki gerginliğin atılamaması, nefesin engellenmesine ve tıkanmasına yol açar. Karşılıklı konuşmayı kontrol edebilmek için gösterilen mücadelenin işaretleri açık olarak görülebilir. Konuşmanın akıcılığı ve ritmi bozulmakla birlikte yüzde gerilim, kaş-göz oynatma, başın anî hareketleri, bütün bedende istenmeyen tikler gözlenebilir ve her ses birimi bu tıkanmalardan etkilenebilir.

 

  • Konuşmada güçlük yaşandığı anda bazen fazladan sözcük ve sesler eklenir: Aman!, ya!, yani!, şey! gibi.

 

  • Bazı ortamlarda sözcükler, konuşulan konuya uygun olmayacak şekilde dolambaçlı yollarla söylenebilir. Kekemeliği olanlar hangi sözcük ve seslerin onlar için problem yaratacağını bilirler ve bu durumdan sözcük oyunlarıyla kaçmaya çalışırlar. Ya da sözel iletişime girmeyip sessiz kalmayı tercih ederler.

 

Art-Kem Artikülasyon Kekemelik Merkezi'nde verilen hizmetlerin ve düzenlenen eğitim programlarının hiçbiri tanı ve tedavi amaçlı değildir. Site içerisinde yer alan bilgiler ziyaretçileri bilgilendirmek amaçlı olup, verilen bilgiler hiçbir şekilde başka amaçlar için kullanılamaz. Merkezimizin faaliyetlerinden tamamen sağlıklı bireyler yararlanabilmektedir. Tüm hastalıklarınız, psikolojik tanı ve tedavi gerektiren sorunlar için lütfen ilgili hekim & uzmanlara danışınız.